Ana Sayfa Künye Sitene Ekle
Kullanıcı Adı : Şifre : Şifremi Unuttum Yeni Üyelik
Ana Sayfa Foto Galeri Video Galeri Tüm Yazarlar
Trabzon Rum Devleti tarihi
Trabzon Rum İmparatorluğu Tarihi, rum devletinin yıkılışı, Trabzonun fethi

Trabzon Rum imparatorluğunun 15 Ağustos 1461 yılına kadar kısaca tarihidir,

Kuruluş

Devletin kurucusu olan Aleksios Komnenos (1204-1222), Bizans İmparatoru I. Andronikos Komnenos'un (1183-1185 arası hükümdar) oğlu Manuel Komnenos ile Gürcü Kralı III. Giorgi'nin (1156–1184 arası hükümdar) kızı Rusudan'ın oğludur. Bu akrabalık ilişkisi, devletin kuruluşunda Gürcü Kraliçesi Tamar’ın yardımlarının alınmasında etkili olmuştur. Aleksios Komnenos, Trabzon’u başkent yaparak Bizans İmparatorluğunun gerçek yasal varisinin kendisi olduğunu ileri sürmüş, çift başlı kartal (aetos) armasını sembol olarak kullanmıştır.

Bizans İmparatoru I. Andronikos Komnenos 1185 yılında tahttan indirilip öldürülmüştür. Gözlerine mil çekilen oğlu Manuel ise bir süre sonra bu yaralardan ötürü öldü. Manuel’in karısı ve Trabzon İmparatorluğu'nun kurucuları olan Aleksios ile David’in annesi olan olan Rusudan, yeni imparator II. İsaakios Angelos'un (Angelos Hanedanından) hışmından korunmak maksadıyla Konstantinopolis’tan ayrılmıştır. Kesin olmayan kayıtlara göre Rusudan Gürcistan’a ya da Komnenos ailesinin memleketi olduğu sanılan Doğu Karadeniz kıyılarına gitti. Nitekim 1204’ten daha önce Trabzon merkezli yarı bağımsız bir Komnenos idaresinin varlığıyla ilgili bazı kanıtlar vardır.

Trabzon İmparatorluğu başlangıçta Gürcü sınırında Soterioupolis'ten Herakleia Pontike’ye kadar uzanan Kuzey Anadolu topraklarında hakimiyet kurmuştur. Bu bölge günümüz Türkiye’sinde SinopOrduGiresunTrabzonBayburtGümüşhaneRizeArtvinSamsun illeriyle KastamonuBartın ve Zonguldak ilerinin kıyı kesimini kapsamaktadır. İmparatorluk, 13. yüzyılda Karadeniz’in karşı yakasındaki Kırım'da bulunan ChersonKerç ve onların hinderlandları Deniz ötesi anlamına gelen Perateia ismiyle bir vilayet haline getirilmiştir.

David Komnenos (1204-1214) önce Sinop, daha sonra I. Teodor Laskaris’in kurduğu İznik İmparatorluğu’nun sınır bölgesine kadar olan bütün Paphlagonia/Batı Karadeniz topraklarını alarak batı yönünde hızlı bir genişleme gerçekleştirmiştir. Fakat Sinop’un batısındaki topraklar 1206’da Laskaris’in eline geçerken, Sinop’un kendisi de 1214’te Anadolu Selçuklu sultanı İzzeddin Keykavus tarafından ele geçirilmiştir.

Yükselme

Trabzon İmparatorluğu, en az Bizans kadar, Anadolu Selçuklu ve sonra Osmanlı Türkleri yanında İtalyan cumhuriyetlerinden özellikle Cenevizler ile sık ve çetin mücadeleler içinde olmuştur.

1258’de Moğol Hülagü Han’ın Bağdat yıkımı üzerine Trabzon, İpek Yolu’nun batı terminali haline gelmiştir. Moğol himayesi altında devam etmiş olan İpek Yolu ticareti Trabzon şehrini ileri derecede zenginleştirmiştir.

Moğol başkenti Karakurum’a kadar seyahat eden ünlü seyyah Marko Polo, Avrupa’ya 1295’te Trabzon yoluyla dönmüştür. III. Aleksios (1349-1390) döneminde dünyanın başlıca ticari merkezlerinden biri haline gelen Trabzon, büyük zenginliği ve sanatsal başarılarıyla tanınmıştır.

Doruğa Ulaşma ve İç Savaş

Trabzon İmparatorluğu en kudretli konumuna II. Aleksios'nin (1297-1330) uzun hükümdarlığı döneminde erişmiştir. Ülke II. Aleksios döneminin sonlarından III. Aleksios'un (1349-1390) ilk yıllarına değin hanedan içi çekişmeler ve suikastlar ile çalkalanmıştır. İmparatorluk, yaşanan iç çekişmeler etkisi ile iç barışını ve eski ticari önemini kaybetmiştir.

Gerileme ve Çöküş

III. Aleksios'dan sonra tahta geçen III. Manuel (1390-1416), aksak Timur ile Osmanlılar arasındaki mücadelede aksak Timur’un müttefiki olmuştur. Bu dönemde Hacıemiroğlu Beyliği, Kerasous kısa bir süre ele geçirmiştir.

Oğlu IV. Aleksios'ün (1417-1429) en yaşlı kızı Maria, Bizans imparatoru VIII. Yannis Palaiologos'un dördüncü karısı olurken, Alexius öteki iki kızından birini rakipAkkoyunlu hükümdarı Cihan Şah ve diğerini Karakoyunlu hükümdarı Ali Bey’le evlendirmiştir. Yuannes IV, bu evliliklerden yardım görememiştir ve imparatorluğu kısa zamanda Konstantinopolis ile aynı kaderi paylaşmıştır.

Osmanlı sultanı II. Murad 1442’de Trabzon’u almak için deniz tarafından ilk teşebbüsünü gerçekleştirmiş, şiddetli deniz fırtınalarının engellediği kara çıkarmasının yapılamayışı bu saldırıyı başarısız kılmıştır.

Fatih Sultan Mehmet’in Belgrat kuşatmasının sürdüğü 1456 yılında Osmanlı Devleti’nin Amasya valisinin yaptığı akında, Trabzon İmparatorluğu savaşı kazanmasına rağmen pek çok esir vererek ağır bir haraç ödemeye de mecbur edilmiştir.

Nihai bir saldırı için müttefikleri ile harekete geçen Yuannes, eniştesi olan Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın oğluyla kızını evlendirdirerek Fatih’ten beklediği karşı saldırıya karşı Uzun Hasan’ın desteğini sağlamaya çalışmış, Sinop (İsfendiyar) ve Karamanoğlu Türkmen beyleri ile Gürcistan kralından da olası bir Osmanlı taarruzuna karşı yardım sözleri almıştır. Yuannes'in 1458'te ölümünden sonra hükümdar olan kardeşi David, Burgonya Dükü Philip'e 22 Nisan 1459 tarihinde bir mektup yazarak Türklere karşı bir kutsal birlik oluşturmayı önermiştir. Trabzon'lu Alighieri 14 Kasım 1460'da Avrupa turuna çıkıp bu fikri olgunlaşırmayı denemiş, dahası olumlu cevap da almıştır ama bu birlik gerçekleşemeden Trabzon düşmüştür.

Bu arada II. Murad'ın daha önce kardeşine yüklemiş olduğu haracı kaldırmasını dile getiren talebinin Konstantinopolis’e ulaşmasına yanıt 1461'de Fatih Sultan Mehmed’in Bursa’dan harekete geçmesiyle verilmiştir. Uzun Hasan’ın tarafsız kaldığı ağır ablukaya şehir bir ay dayanabilerek, 15 Ağustos 1461’de teslim olmuştur.

Trabzon İmparatorluğu Hükümdarları

İsim Başlangıç Bitiş
I. Aleksios 1204 1222
I. Andronikos 1222 1235
I. Yuhannes 1235 1238
I. Manuel 1238 1263
II. Andronikos 1263 1266
George 1266 1280
II. Yuhannes 1280 1284
Theodora 1284 1285
II. Yuhannes* 1285 1297
II. Aleksios 1297 1330
III. Andronikos 1330 1332
II. Manuel 1332 1332
Basileus 1332 1340
İrene Palaiologos 1340 1341
Anna Anakutu 1341 1342
III. Yuhannes 1342 1344
Mikhail 1344 1349
III. Aleksios 1349 1390
III. Manuel 1390 1416
IV. Aleksios 1416 1429
IV. Yuhannes 1429 1459
David 1459 1461
 

Trabzonlu David Komnenos

 

David Megas Komnenos (YunancaΔαβίδ Μέγας Κομνηνός, Dabid Megas Komnēnos) (yaklaşık 1408 – 1 Kasım 1463), 1459 yılından 1461 yılına kadar Trabzon İmparatorluğu'nun son imparatoru. Trabzon İmparatoru IV. Aleksios ile Theodora Kantakouzene'nin oğludur.

Erken hayatı

David, büyük ağabeyi ve öncülü IV. Yuhannes'in hükümdarlığında önemli bir rol oynamıştır. Trabzon'da taca varisliği gösteren bir saray unvanı olan despot unvanı kendisine verilmişti. David, kardeşinin Cenevizliler karşı diplomatik ataklarına katılmıştır. 1458 yılında Osmanlı Sultanı II. Mehmet ile Edirne'de anlaşma imzalamış, aynı yılın daha sonrası, yeğeni Theodora'yı Akkoyunlular hükümdarı Uzun Hasan ile evlendirmek üzere ona eşlik etmiştir.

İmparatorluğu

David, tacı ağabeyinin ölümünden sonra, 22 Nisan 1459'dan önce bir zaman giymiştir. Yuhannes, arkasında Aleksios isminde genç bir oğul bıraktıysa da Trabzon İmparatorluğu'nun zor dönemden geçiyor olması, onun zaten despot olarak ilan edilmesi, herhangi bir muhalefet ile karşılaşmadan imparator olmasını sağladı.

David, Kırım Gotlarından ve Trabzon kontrolü altındaki Mangup'un yarı bağımsız hükümdarının kızı Maria ile evlenmiştir. 1447'den önce bir zaman Maria öldü. David, Bizans İmpoaratoru VI. Yannis Kantakuzenos'un torununun torunu Helena Kantakouzene ile evlendi.

Gürcü prensler ile Akkoyunlular hükümdarı Uzun Hasan'ın desteği dışında Osmanlı'ya karşı bir Haçlı seferi düzenleyebilmek için Burgonya Dükü İyi Philip'in dikkatini çekti. Bu çabaları II. Pius tarafından desteklendi. Candaroğulları Beyliği ve Karamanoğulları Beyliği desteğini almak için çaba sarf etti.

Osmanlıya karşı Batı desteği hala çok uzaktı. David, çok yanlış bir zamanlamayla, Sultan'dan öncüllerinin ödediği haraçtan vaz geçilmesini, daha kötüsü Uzun Hasan'dan aracılık etmesini istedi. Bunu Sultan hakaret kabul etti ve 1461 yazında bir sefere karar verdi. Sultan, boğazlardan büyük bir deniz filosu yolladı, kişisel olarak da Anadolu'yu geçecek kara birliklerine kumanda etti. II. Mehmet, Sinop'u aldıktan sonra filoyu Trabzon'a yolladı. Ordusunu Uzun Hasan üzerine yolladı. Bu, David'in önemli müttefiki ile ayrı düşmesine neden oldu. II. Mehmet, Trabzon'a hareket etti. Donanması, karaya çoktan inmiş, David'in ordusunu yenmiş ve şehri bir aydan fazla zamnadır kuşatma altında tutuyordu. Osmanlı komutanı Mahmud Paşa, David ile teslim görüşmelerine başlamıştı. David'in haznedarı Georgios Amiroutzes teslim olmasını tavsiye etti. II. Mehmet bu görüşmelerden memnun olmasa da devam etmesine izin verdi. David, ailesi, mahiyeti ve servetine dokunlmadan ve Trakya'da iyi bir emeklilik sözüyle teslim olmaya ikna edildi.

Ölümü

David ailesi ile beraber Edirne'ye yerleştirildi ve yıllık yaklaşık 300.000 gümüş eden Struma Nehri vadisindeki emlakların gelirini toplamaya başladı. David'in Uzun Hasan ile olan ilişkisi ve Sultan'a ihaneti ortaya çıkarılınca, Mart 1463 tarihinde tutuklandı. 1 Kasım 1463 tarihinde, İstanbul'da kendisi, yeğeni (Yuhannes'in oğlu Aleksios) ve üç oğlu idam edildiler. Sadece çok küçük olduğu için Georgios affedildi ve Gürcistan'a kaçmadan önce müslüman oldu.

Ailesi

İlk karısı Gotlu Maria'dan çocuğu olmadı. İkinci karısı Helena Kantakouzene'dan:

  • Basileus, 1463 idam edildi
  • Manuel, 1463 idam edildi
  • İsmi günümüze ulaşmamış oğlu, 1463 idam edildi
  • George, (1460–1463'ten sonra)
  • Anna (1447–1463'ten sonra), önce Makedonya Beylerbeyi Zagan Paşa ile sonra İlvan Bey'in oğlu Sinan Bey ile evlendi
  • İsmi günümüze ulaşmamış kızı, Guria Prensi II. Mamia ile evlendi

Kaynaklar

Etiketler :
trabzon - rum - imparatorlugu - tarihi - imparator - david -
Paylaşım :
Mail Yazdır Yorum Yaz 0 YORUM YAPMAK İSTERMİSİNİZ
24-10-2014 22:42
aaaaaaaaaaa
Oy Kullan Sonuçlar
Foto Galeri [ Tümü ]
Video Galeri [ Tümü ]
Kim Kimdir
ISTANBUL
 
Destek: Abdullah Gözaydın
Ana Sayfa Hakkımızda İletişim Site Haritası
 
Tüm hakları saklıdır 2012 ®